Ουδέν κακόν…

Ναι. Είναι αλήθεια πως τα ρητά των αρχαίων προγόνων μας είναι αποστάγματα σοφίας και λαμπερής αλήθειας.

Μέσα σ’αυτή την πρωτοφανέρωτη παγκόσμια αναταραχή που βιώνουμε και που βέβαια κάθε χώρα, κάθε λαός και κάθε ανθρώπινο πλάσμα τη ζει και προσπαθεί να βρει τη λύση, την διέξοδο, να μαντέψει και να πράξει ανάλογα με την όποια εξέλιξη – σιγά-σιγά και «ανεπαισθήτως» και άλλα παράξενα μας κινούν την προσοχή, μας αφήνουν έκπληκτους ν’ατενίζουμε και μια κάποια άλλη όχθη…

Σα ν’ανοίγει ένα κρυμμένο ως τώρα μονοπάτι, παραμερίζοντας αγκαθόκλαδα, πέτρες μικρές αδιάβατες, συρματοπλέγματα της απελπισίας και της άρνησης… Ένας ούριος άνεμος σα να φυσά κάποιες στιγμές κόντρα στις αναθυμιάσεις. Κάποια δροσερή ανάσα στιγμής στα μαραμένα στήθη… Ο καθένας γύρισε προς τον διπλανό του, αυτόν που στην ίδια πορεία της απελπισίας κινούσε τα βήματά του. Άπλωσε το χέρι, άγγιξε κάποιο χέρι πιο παγωμένο. Καθρέφτισε τη ματιά του στα μάτια που προσπερνούσαν γεμάτα κατήφεια. Μια νεογέννητη, απρόσμενη, καλόδεχτη σκέψη: «Τόση δυστυχία τριγύρω, πρέπει να βοηθήσουμε αυτούς που υποφέρουν περισσότερο». Παιδικά χαμόγελα που πάγωσαν… Στόματα που ξεράθηκαν από δίψα. Καρδιές που χάνουν παλμούς… Θα φτάσουν στον στερνό. Να ανάψουμε ένα φως, όσο μικρό, να παλέψει κάποιο από το σκοτάδι…

Είναι δυνατόν ν’αγνοούμε; Στην ατελείωτη σειρά της αναμονής σε κάποια τράπεζα, υπηρεσία, σημείο κάποιας παροχής… ακούστηκαν «περάστε μπροστά, δεν πειράζει, αφού δεν μπορείτε»… Περάστε… Πάρτε…

Ακόμα κι ένα χαμόγελο αλληλεγγύης – συμπόνιας – συμπαράστασης… Όλοι είμαστε συνάνθρωποι! Να σηκώσουμε το λιθαράκι εκείνο που μπορεί ο καθένας μας να σηκώσει. Συνάνθρωποι! Γινόμαστε ένα! Ένα! Πλάσμα που κινδυνεύει, ας γλιτώσουμε τον παρασυρμένο από το ρεύμα της απώλειας… Να κρατήσουμε, να ζεστάνουμε τον συνοδοιπόρο.

Δεν ξεχνάμε τις αγριάδες των καιρών… Τα κακά ένστικτα που θεριεύουν στη δίνη της ανασφάλειας, όχι, δεν τα αγνοούμε. Όμως, η διελκυστίνδα καλά κρατεί. Χίλιοι οι τρόποι για ν’ανατρέψουμε την κατηφόρα της συμφοράς, η Φαντασία βρίσκει κι άλλους κάθε μέρα! Θα τον γυρίσουμε πίσω τον Ήλιο! Ναι! Σίγουρα ναι!

Οι ευχές για τα Χριστούγεννα και τον καινούργιο χρόνο που καταφθάνει απτόητος, θα είναι πιο «αντικρυστές», πιο «ζεστές», πιο «σκεπτόμενες», πιο «πικροχαμογελαστές» τούτη τη φορά.


Δημοσιεύτηκε και στην ημερήσια εφημερίδα του Πειραιά, Ο Δημότης.

Χρόνος και Ζωή

Κρόνος και Χρόνος τα παιδιά τους λεν τα τρώνε

Και παραλλάζουν την πορεία της Ζωής.

Μα τι τα θέλεις, η αξία μιας Ανθρώπινης Στιγμής

μπορεί ν’αντιπαλεύει τους Αιώνες

Έχει στιγμές ο Χρόνος, ώρες η ζωή

που ξεχωρίζουν τόσο στη Μονοτονία

μας πλημμυρούν Αγάπη, Ελπίδα, Αισιοδοξία

και αλατίζουν την ανούσιά μας βιοτή.

Κι άσ’τα ρολόγια να σαλπίσουν βήμα ‘Εμπρός’

καθώς στον κύκλο πάνε κι έρχονται ολοένα

Κι ας μην το μπόρεσε ποτέ! Κανένα!

να πλάσει απ’το Χτες ένα αιώνιο Παρόν!

Όμως με σεβασμό στους χτύπους της καρδιάς τους

που μας θυμίζουν πώς διαβαίνει ο καιρός

εμείς ν’αδράχνουμε όση Χαρά και Φως

βολεί να κλέψουμε απ’την περπατησιά τους.

Το ρολόι σου

Το ρολόι σου…

Δεμένο στο χέρι μου

Προσπαθώντας

να μου μιλήσει για Χθες

παραπάτησε στο σήμερα

κι έμεινε βουβό.

Ακούνητο.

ν’αφουγκράζεται

τις βυθισμένες Ώρες.

Όταν η απελπισία οδηγεί στην ελπίδα

Κώστα Γεωργουσόπουλου

Στήλη «θεατρική κριτική»

Τα Νέα, Δευτέρα 14/11/2011

Υπάρχουν μερικοί ηθοποιοί μας που κουβαλούν μια, για μένα τουλάχιστον, ένδοξη παράδοση λαϊκού θεάτρου, ενώ οι ίδιοι έχουν σπουδάσει συχνά δίπλα σε αξιόλογους δασκάλους, ακόμη και σε μεταπτυχιακό στάδιο στο εξωτερικό. Το λαϊκό μας θέατρο είναι προϊόν εποχών όπου έλειπε η θεατρική επαγγελματική εκπαίδευση, κυριαρχούσε η θεατρική αλληλοδιδακτική και μεγαλουργούσαν οι «ασπούδαχτοι» λεγόμενοι ηθοποιοί. Ανάμεσά τους ο Παντόπουλος, ο Βεάκης, η Κοτοπούλη, η Κυβέλη και παλαιότερα η Παρασκευοπούλου, η Βερώνη, ο Νέζερ κτλ. Και ο Μινωτής χωρίς ειδική εκπαίδευση, από ερασιτεχνικές εμπειρίες ανέβηκε στη σκηνή. Αυτά τα υποκριτικά θηρία μια γενναία παράδοση που τροφοδότησε τη νεοελληνική σκηνή έως περίπου τα μέσα του εικοστού αιώνα.

    Οι λαϊκοί αυτοί θεατρίνοι έχουν σχεδόν χαρισματική στόφα. Αυτοσχεδιάζουν, περνούν με άνεση από στυλ σε στυλ, από εποχή σε εποχή, από τη φάρσα στο μελόδραμα και από την επιθεώρηση και την οπερέτα στον Αριστοφάνη, τον Μολιέρο και τον Πιραντέλο. Ένας τέτοιος ηθοποιός είναι και ο Μανώλης Δεστούνης. Με γερές θεατρικές σπουδές και μετεκπαίδευση στην Αγγλία, ευδοκιμεί για χρόνια παράλληλα με τις εμφανίσεις του σε «σοβαρά» επαγγελματικά σχήματα του κέντρου (έχει συνεργαστεί από τον Μυράτ έως τη Λαμπέτη και από τον Ηλιόπουλο έως την Καλουτά), διαπρέπει στο λαϊκό ρεπερτόριο, στο περιοδεύον σημερινό μπουλούκι. Και γνωρίζουν όσοι με παρακολουθούν χρόνια πόσο τιμώ το σπουδαίο αυτό θεατρικό ιδίωμα. Έχω δεν τον Δεστούνη σε όλες τις ποικίλες μεταμορφώσεις του, στην Αθήνα αλλά και σε επαρχιακά παλκοσένικα. Πάντα ακριβής, επαγγελματικά άψογος, κυρίαρχος των μέσων του. προικισμένος με μια περσόνα Μπάστερ Κίτον, χορεύει, τραγουδά, διανύει τον δρόμο από το μελό στην εξτραβαγκάντσα και το γκροτέσκο με την άνεση αναπνοής, ενώ συγχρόνως με το ευέλικτο, λιπόσαρκο σώμα του συγκροτεί κώδικες της μεγάλης θεατρικής γλώσσας όλων των εποχών. Γνωρίζει την κομέντια ντελ άρτε, τον Μολιέρο, το ρωσικό θέατρο και τον λαϊκό Ντάριο Φο.

   Φέτος στο θεατράκι «Στούντιο Κυψέλης» αποπειράται μια ενδιαφέρουσα σύνθεση με δυο εκτενή μονόπρακτα. Το πρώτο γραμμένο από την Τούλα Μπούτου με τον τίτλο «Το τελευταίο τρένο» είναι η συνάντηση δυο συνανθρώπων μας, ενός μοναχικού και ενός θύματος της κοινωνικής βίας. Ο μοναχικός άντρας, που αισθάνεται περιττός, απορριμμένος, ματαιωμένος, καταθλιπτικός στα πρόθυρα της εξόδου από τον βίο που τον έχει απαξιώσει, προσφέρει στέγη και προστασία σε μια γυναίκα έρμαιο στα χέρια κάποιων εμπόρων λευκής σάρκας και ναρκωτικών.

   Οι δυο αυτοί, για διαφορετικούς λόγους παρίες και αποσυνάγωγοι, βρίσκουν διαύλους επικοινωνίας, ανταμώνουν στην υπνώττουσα τρυφερότητά τους και αποφασίζουν να αρχίσουν μια νέα ζωή. Ρομαντισμός και μελόδραμα, θα πείτε. Ο Δεστούνης στον μοναχικό άντρα και η νεαρά Μαργαρίτα Μίλλερ στον ρόλο της πανικόβλητης παραστρατημένης, με τη σκηνοθετική οδηγία του πρώτου, έφτιαξαν ένα συμπαθητικό ντουέτο με σωστούς ρυθμούς, εσωτερική ζωή και αμοιβαία κατανόηση και βαθμιαία πορεία προς την περιοχή όπου η απελπισία μεταποιείται σε ελπίδα μέλλοντος και σωτηρία ψυχής. Στο δεύτερο μονόπρακτο, μονόλογο, ο Δεστούνης αξιοποιεί ένα κείμενο του πρόσφατα χαμένου καλού συγγραφέα και ηθοποιού Βασίλη Ανδρεόπουλου που το είχε γράψει ειδικά για τον Δεστούνη, αλλά δεν πρόλαβε να το χαρεί στη σκηνή. Στον μονόλογο ο ηθοποιός υποδύεται έναν «τελετάρχη» κηδειών που περιφερόμενος στην Αθήνα αναθυμάται τη ζέουσα κάποτε πόλη, την ανθρωπιά της, τη χαρά της δημιουργίας, το λαϊκό χιούμορ και την αλληλεγγύη. Τώρα κυκλοφορεί μέσα σε μια πόλη έρημη, νεκρή, σκοτωμένη και ουσιαστικά της ετοιμάζει την εκφορά.

  Ο Δεστούνης είχε την πίκρα και την απαισιοδοξία του προδομένου ανθρώπου που τον πληγώνει η Ελλάδα όπου κι αν ταξιδεύει.

    Ο Γιάννης Χριστόπουλος που χορογράφησε τα μονόπρακτα έπαιξε με χιούμορ ένα ρολάκι, ο Ζακ Ιακωβίδης πάντα εμπνευσμένος με τις μουσικές του γέφυρες και η Γιοβάννα Πρασίνου που οργάνωσε όψη και κοστούμια συμπληρώνουν την καλή δουλειά.

Το Τελευταίο Τρένο, Τα ρολόγια της ζωής μου

    Η  Τ ο ύ λ α   Μ π ο ύ τ ο υ   

   και ο  Μ α ν ώ λ η ς   Δ ε σ τ ο ύ ν η ς   

παρουσιάζουν

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΤΡΕΝΟ

της Τ. Μπούτου

Ο ΤΕΛΕΤΑΡΧΗΣ

του Βασ. Ανδρεόπουλου

στο θέατρο

ΣΤΟΥΝΤΙΟ ΚΥΨΕΛΗΣ

(Σπετσοπούλας 9 και Κυψέλης)

Τηλ:   6945262890    2104297631 


Παραστάσεις: ΤΕΤΑΡΤΗ  7  μ.μ  -  ΠΕΜΠΤΗ  9  μ.μ

  Σε σκηνοθεσία Μανώλη Δεστούνη  

Μουσική: Ζακ Ιακωβίδη

Σκηνικά - κοστούμια: Γιοβάννας Πρασίνου

Φωτισμοί: Λέων Εσκενάζη

Χορογραφίες: Γιάννη Χριστόπουλου

Ανησυχίες, απορίες… προσδοκίες

E

ίναι φορές που αναρωτιόμαστε, είναι δυνατόν να μας προέκυψε μια τόσο πρωτοφανέρωτη εποχή και αλήθεια, μια καθημερινότητα τόσο μα τόσο διαφορετική, τόσο οριστικά απομακρυσμένη από κείνη που ζούσαμε το όχι και τόσο μακρινό παρελθόν, μερικές δεκαετίες πίσω; Την εποχή των δικών μας νεανικών χρόνων… Σήμερα προσπαθούμε, εμείς οι παλιότεροι, να χωρέσουμε, να βρούμε το βήμα μας μέσα σε έναν πρωτόγνωρο κόσμο. Η τεχνολογία που μπήκε τόσο ορμητικά και καθοριστικά στη ζωή μας, πόσο ρόλο έπαιξε; Εκεί, στο δεύτερο κυρίως μισό του 20^ου αιώνα πραγματοποίησε άλματα –άνοιξε δρόμους- συμπλήρωσε κενά και έφερε τόσα ‘καινά δαιμόνια’ στον κόσμο μας όσα δεν είχαν φέρει πολλοί προηγούμενοι αιώνες, όλοι μαζί.

            Κατόρθωσε να εισχωρήσει και στο πετσί μας. Καινούργια γνωρίσματα ανθρώπων, συνήθειες, κοινωνικές βάσεις, ‘πιστεύω’ πρωτόγνωρα και αμφιλεγόμενα.

            Ένα ‘θέατρο του παραλόγου’ παίζεται σε πάμπολλες εκδηλώσεις της ζωής μας σήμερα. Ένα ατελείωτο και διαρκώς ανανεούμενο θέατρο με απίθανες σκηνές που η μία συνεχίζει την άλλη, συμπληρώνει, ανατρέπει, έτσι στα γρήγορα.

            Η ‘κοινή λογική’ όπως ονομάζαμε τα γενικώς επικρατούντα, τα στην πλειοψηφία τους αποδεκτά, έχει τόσο διαταραχθεί που δεν ξέρουμε πια που αρχίζει, ως που μπορεί να φθάνει, που να μας οδηγήσει. Τι μας περιμένει ακόμα και στο κοντινό αύριο να δούμε και να βιώσουμε.

            Ανοίγουμε την εφημερίδα, που να πρωτοακουμπήσουμε το βλέμμα, τι προέχει να κρίνουμε, να συγκρατήσουμε, να δεχθούμε έστω με δυσκολία. Και πάντα στο τέλος μια πικρή γεύση ν’απομένει στο στόμα. Υπερέχουν τα αποκαρδιωτικά νέα. Κι ας σπάνε τη μονοτονία τους και μερικά φωτεινά διαλείμματα, όπως κάποια ιατρικά βήματα για θεραπείες σκληρών νοσημάτων, κάποιες πράξεις –εξαιρέσεις ανθρώπων με την σωστή υπόσταση του κορυφαίου σε διανόηση πλάσματος πάνω στον πλανήτη, κάποια τεχνολογικά επιτεύγματα που κάνουν ευκολότερη τη δύσκολη ζωή μας. Κάποιες στιγμές τέχνης και διανόησης…

Είχαμε –για πάρα πολλά χρόνια – μια κατασταλαγμένη άποψη για τις Σκανδιναβικές χώρες. Ζηλεύαμε την αδιατάρακτη ευημερία τους, να μην γνωρίζουν πολέμους και βία, και οικονομικούς κλυδωνισμούς (όπως βέβαια και άλλες χώρες εκτός της Ευρώπης). Και ξαφνικά μια είδηση: Ο 32χρονος Νορβηγός Άντερς Μπρέιβικ, να σηκώνει το όπλο και να παίρνει ζωές – πάνω από 70 ανθρώπων αθώων, ασχέτων  τελείως με τη δική του παρουσία και δράση.

Περιμέναμε ίσως ν’ακούσουμε τη λέξη ‘παραφροσύνη’ που θα αποτελούσε μια τραγική μα πειστική δικαιολογία. Όμως όχι! ‘Ανήκε στο κόμμα της Προόδου’, ‘Είπε και μερικά σωστά πράγματα στην απολογία του ο ακροδεξιός εγκληματίας’, έγραψαν κάπου. ‘Σκιές πίσω από την ευημερία’ έγραψαν άλλοι. Προφυλακισμένος, και αν καταδικαστεί σε ισόβια (αυτό μεταφράζεται σε 21 χρόνια φυλακή), μπορεί να πάει και στο νέο οίκημα των φυλακών του Όσλο (25 εκ. € στοίχισε η ανέγερσή του), όπου, όπως διαβάσαμε, δεν υπάρχουν κάγκελα στα παράθυρα για να μην πλήττει ο φυλακισμένος στο δωμάτιό του (πρώην κελί) με όλες τις απαραίτητες ανέσεις. Η αυλή με ψηλό μαντρότοιχο βέβαια, όμως τελείως σκεπασμένο από περικοκλάδες και λουλούδια για να τον αντέχει ο ΄φιλοξενούμενος’ κατάδικος. Επάνω του δε, εκτός των άλλων, θα μπορεί να ασκείται και σε αναρριχήσεις!!  (είναι μέρος της γυμναστικής που γίνεται στην άνετη αυλή). Ναι, ναι, όλα αυτά τα διαβάσαμε, όπως διαβάσαμε στο ίδιο φύλλο για το θάνατο των 20 χιλ. παιδιών από πείνα στην Αφρική… Όπως διαβάσαμε και για τις ιδιωτικές τράπεζες σπέρματος, όπου νέοι 20 – 30 ετών αλλοδαποί κυρίως αλλά και ντόπιοι για 30 – 50 € -όμως υπάρχουν και bonus!!- που να τηρούν όλες τις τόσο απαραίτητες προδιαγραφές μπορούν να δώσουν το σπέρμα τους. Όμως η «Εθνική Αρχή Ιατρικής Υποβοηθουμένης Αναπαραγωγής» (ήταν μια κρατική οργάνωση) που φρόντιζε με συνεχείς ελέγχους, με υπευθυνότητα για την σωστή λειτουργία αυτών των τραπεζών έχει πάψει να λειτουργεί λόγω οικονομικών προβλημάτων! Επομένως, μπορούμε να είμαστε βέβαιοι πως ο έλεγχος των δοτών και γενικά η λειτουργία αυτών των τραπεζών γίνεται όπως θα έπρεπε να γίνεται;

Εκατοντάδες ζευγάρια θ’αποκτήσουν παιδί ενός αγνώστου πατέρα. Τόσο απλά. Δεν ξέρω αν ο Πάτρικ Στέπτοου, ο Βρετανός ‘πατέρας των παιδιών του σωλήνα’, που μερικές δεκαετίες πριν πραγματοποίησε αυτό το θαύμα και χάρισε ένα δώρο ζωής σε άκληρα ζευγάρια, πώς θα σκεφτόταν σήμερα για τη συνέχεια… τις συνέχειες και προεκτάσεις της κατάκτησής του. Τότε, με τον ενθουσιασμό μας για το όραμα που είχε πραγματοποιήσει, του είχαμε αφιερώσει και ποίημα… Όμως τώρα, που έγινε κάτι τόσο συνηθισμένο… Και κείνες οι ‘παρένθετες μητέρες’ που ετοιμάζουν το παιδί μέσα στο δικό τους σώμα για να το παραδώσουν, έναντι βέβαια χρηματικής αμοιβής, σε κάποιους γονείς… Και τα ζευγάρια των ομοφυλοφίλων που θα μπορούν να χρησιμοποιούν ‘παρένθετη μητέρα’ για να δημιουργήσουν μια οικογένεια… (άραγε το σπέρμα από Τράπεζα ή δικό τους; Και πόσα ερωτηματικά ακολουθούν!)

            Πριν λίγο καιρό, μια ζημιά έγινε αφορμή να πλημμυρρίσει το πατάρι του λουτρού μου από νερά. Εκεί, μέσα σε μια κόκκινη αγαπημένη βαλιτσούλα ήταν φυλαγμένα γράμματα… γράμματα αγαπημένα, φιλικά, ερωτικά, συγγενικά… μια μικρή γεύση αθανασίας, Διάρκειας, Επιστροφής σε τόπους, χρόνους, ώρες, ζωές… Τόσο που με πλήγωσε αυτή η καταστραμμένη χαρτόμαζα…

            Σκέφθηκα τα παντοδύναμα σημερινά μας ‘μηνύματα’… Που πάνε κι έρχονται, και μπορείς να επικοινωνήσεις από οπουδήποτε και για οποιοδήποτε χρόνο. Από το σπίτι, το δρόμο, το τρένο, το αυτοκίνητο, την εργασία σου… Κι ούτε βαλιτσάκι μετά να τα κρατάς σε μια τρυφερή φυλακή, ούτε χαρτόμαζα για πέταμα… Όμως… Φύλαξα την άχρηστη πια κόκκινη βαλιτσούλα, δεν θα ξαναγεμίσει είναι βέβαιο.

            Ο γραπτός λόγος έχει πει ο Αβραάμ Λίνκολν, είναι η σπουδαιότερη εφεύρεση του ανθρώπου. Μ’αυτόν μπορείς να επικοινωνείς με τον παρόντα, τον παρελθόντα και τον συνάνθρωπο που θα γεννηθεί στο μέλλον. Και τα ‘μηνύματα’ δεν θα μπορέσουν ποτέ να αντικαταστήσουν τον γραπτό λόγο.

Το κείμενο αποτελεί και το κύριο άρθρο στο νέο τεύχος του περ. Πειραϊκά Γράμματα