Πειραϊκά Γράμματα, τεύχος 69

το εξώφυλλο του νέου τεύχους και τα περιεχόμενα

ΑΣ ΗΤΑΝ!

ΑΣ ΗΤΑΝ!

Ας ήταν! Μια πρωτοχρονιά

νάρθει να περπατήσει

σ’ένα κόσμο νιογέννητο

στο Λίκνο της Ειρήνης!

Απλόχερα τα δώρα της

τριγύρω να σκορπίσει!

Νάναι αυγής προμάντεμα

Ανασαιμιά γαλήνης!

Ας ήταν!

Νάχει σβηστεί απ΄τη μνήμη μας

η αντάρα των πολέμων.

Και μήτε λιανοντούφεκα

πουλιά να κυνηγούνε!

Χέρια του Κάιν, ασήκωτα

στο μίσος να γενούνε!

Κι αίμα, πληγές, κατατρεγμοί

στο φύσημα τ’ανέμων!

Η Λευτεριά πανόμορφη

στου κόσμου όλα τα μάκρη

να διαφεντεύει τις ζωές.

Να γνέθει την ελπίδα.

Κι ατόφιο υφάδι της

ν’απλώνεται απ’άκρη σ’άκρη.

Από ανθρώπινη βουλή

ποτέ πια καταιγίδα!

Χέρια λευκά και μελαμψά

και κίτρινα, δεμένα

σε μι’αλυσίδα άσπαστη,

του φόβου καταλύτρα!

Στου μίσους πισωγύρισμα

δεν θάχει πια τη γέννα,

όσο η ομορφιά θα ξεπηδά

από αγάπης μήτρα!

Ας ήταν!

Από την ποιητική συλλογή Με μιαν ανάσα

Ουδέν κακόν…

Ναι. Είναι αλήθεια πως τα ρητά των αρχαίων προγόνων μας είναι αποστάγματα σοφίας και λαμπερής αλήθειας.

Μέσα σ’αυτή την πρωτοφανέρωτη παγκόσμια αναταραχή που βιώνουμε και που βέβαια κάθε χώρα, κάθε λαός και κάθε ανθρώπινο πλάσμα τη ζει και προσπαθεί να βρει τη λύση, την διέξοδο, να μαντέψει και να πράξει ανάλογα με την όποια εξέλιξη – σιγά-σιγά και «ανεπαισθήτως» και άλλα παράξενα μας κινούν την προσοχή, μας αφήνουν έκπληκτους ν’ατενίζουμε και μια κάποια άλλη όχθη…

Σα ν’ανοίγει ένα κρυμμένο ως τώρα μονοπάτι, παραμερίζοντας αγκαθόκλαδα, πέτρες μικρές αδιάβατες, συρματοπλέγματα της απελπισίας και της άρνησης… Ένας ούριος άνεμος σα να φυσά κάποιες στιγμές κόντρα στις αναθυμιάσεις. Κάποια δροσερή ανάσα στιγμής στα μαραμένα στήθη… Ο καθένας γύρισε προς τον διπλανό του, αυτόν που στην ίδια πορεία της απελπισίας κινούσε τα βήματά του. Άπλωσε το χέρι, άγγιξε κάποιο χέρι πιο παγωμένο. Καθρέφτισε τη ματιά του στα μάτια που προσπερνούσαν γεμάτα κατήφεια. Μια νεογέννητη, απρόσμενη, καλόδεχτη σκέψη: «Τόση δυστυχία τριγύρω, πρέπει να βοηθήσουμε αυτούς που υποφέρουν περισσότερο». Παιδικά χαμόγελα που πάγωσαν… Στόματα που ξεράθηκαν από δίψα. Καρδιές που χάνουν παλμούς… Θα φτάσουν στον στερνό. Να ανάψουμε ένα φως, όσο μικρό, να παλέψει κάποιο από το σκοτάδι…

Είναι δυνατόν ν’αγνοούμε; Στην ατελείωτη σειρά της αναμονής σε κάποια τράπεζα, υπηρεσία, σημείο κάποιας παροχής… ακούστηκαν «περάστε μπροστά, δεν πειράζει, αφού δεν μπορείτε»… Περάστε… Πάρτε…

Ακόμα κι ένα χαμόγελο αλληλεγγύης – συμπόνιας – συμπαράστασης… Όλοι είμαστε συνάνθρωποι! Να σηκώσουμε το λιθαράκι εκείνο που μπορεί ο καθένας μας να σηκώσει. Συνάνθρωποι! Γινόμαστε ένα! Ένα! Πλάσμα που κινδυνεύει, ας γλιτώσουμε τον παρασυρμένο από το ρεύμα της απώλειας… Να κρατήσουμε, να ζεστάνουμε τον συνοδοιπόρο.

Δεν ξεχνάμε τις αγριάδες των καιρών… Τα κακά ένστικτα που θεριεύουν στη δίνη της ανασφάλειας, όχι, δεν τα αγνοούμε. Όμως, η διελκυστίνδα καλά κρατεί. Χίλιοι οι τρόποι για ν’ανατρέψουμε την κατηφόρα της συμφοράς, η Φαντασία βρίσκει κι άλλους κάθε μέρα! Θα τον γυρίσουμε πίσω τον Ήλιο! Ναι! Σίγουρα ναι!

Οι ευχές για τα Χριστούγεννα και τον καινούργιο χρόνο που καταφθάνει απτόητος, θα είναι πιο «αντικρυστές», πιο «ζεστές», πιο «σκεπτόμενες», πιο «πικροχαμογελαστές» τούτη τη φορά.


Δημοσιεύτηκε και στην ημερήσια εφημερίδα του Πειραιά, Ο Δημότης.

Χρόνος και Ζωή

Κρόνος και Χρόνος τα παιδιά τους λεν τα τρώνε

Και παραλλάζουν την πορεία της Ζωής.

Μα τι τα θέλεις, η αξία μιας Ανθρώπινης Στιγμής

μπορεί ν’αντιπαλεύει τους Αιώνες

Έχει στιγμές ο Χρόνος, ώρες η ζωή

που ξεχωρίζουν τόσο στη Μονοτονία

μας πλημμυρούν Αγάπη, Ελπίδα, Αισιοδοξία

και αλατίζουν την ανούσιά μας βιοτή.

Κι άσ’τα ρολόγια να σαλπίσουν βήμα ‘Εμπρός’

καθώς στον κύκλο πάνε κι έρχονται ολοένα

Κι ας μην το μπόρεσε ποτέ! Κανένα!

να πλάσει απ’το Χτες ένα αιώνιο Παρόν!

Όμως με σεβασμό στους χτύπους της καρδιάς τους

που μας θυμίζουν πώς διαβαίνει ο καιρός

εμείς ν’αδράχνουμε όση Χαρά και Φως

βολεί να κλέψουμε απ’την περπατησιά τους.

Το ρολόι σου

Το ρολόι σου…

Δεμένο στο χέρι μου

Προσπαθώντας

να μου μιλήσει για Χθες

παραπάτησε στο σήμερα

κι έμεινε βουβό.

Ακούνητο.

ν’αφουγκράζεται

τις βυθισμένες Ώρες.

Όταν η απελπισία οδηγεί στην ελπίδα

Κώστα Γεωργουσόπουλου

Στήλη «θεατρική κριτική»

Τα Νέα, Δευτέρα 14/11/2011

Υπάρχουν μερικοί ηθοποιοί μας που κουβαλούν μια, για μένα τουλάχιστον, ένδοξη παράδοση λαϊκού θεάτρου, ενώ οι ίδιοι έχουν σπουδάσει συχνά δίπλα σε αξιόλογους δασκάλους, ακόμη και σε μεταπτυχιακό στάδιο στο εξωτερικό. Το λαϊκό μας θέατρο είναι προϊόν εποχών όπου έλειπε η θεατρική επαγγελματική εκπαίδευση, κυριαρχούσε η θεατρική αλληλοδιδακτική και μεγαλουργούσαν οι «ασπούδαχτοι» λεγόμενοι ηθοποιοί. Ανάμεσά τους ο Παντόπουλος, ο Βεάκης, η Κοτοπούλη, η Κυβέλη και παλαιότερα η Παρασκευοπούλου, η Βερώνη, ο Νέζερ κτλ. Και ο Μινωτής χωρίς ειδική εκπαίδευση, από ερασιτεχνικές εμπειρίες ανέβηκε στη σκηνή. Αυτά τα υποκριτικά θηρία μια γενναία παράδοση που τροφοδότησε τη νεοελληνική σκηνή έως περίπου τα μέσα του εικοστού αιώνα.

    Οι λαϊκοί αυτοί θεατρίνοι έχουν σχεδόν χαρισματική στόφα. Αυτοσχεδιάζουν, περνούν με άνεση από στυλ σε στυλ, από εποχή σε εποχή, από τη φάρσα στο μελόδραμα και από την επιθεώρηση και την οπερέτα στον Αριστοφάνη, τον Μολιέρο και τον Πιραντέλο. Ένας τέτοιος ηθοποιός είναι και ο Μανώλης Δεστούνης. Με γερές θεατρικές σπουδές και μετεκπαίδευση στην Αγγλία, ευδοκιμεί για χρόνια παράλληλα με τις εμφανίσεις του σε «σοβαρά» επαγγελματικά σχήματα του κέντρου (έχει συνεργαστεί από τον Μυράτ έως τη Λαμπέτη και από τον Ηλιόπουλο έως την Καλουτά), διαπρέπει στο λαϊκό ρεπερτόριο, στο περιοδεύον σημερινό μπουλούκι. Και γνωρίζουν όσοι με παρακολουθούν χρόνια πόσο τιμώ το σπουδαίο αυτό θεατρικό ιδίωμα. Έχω δεν τον Δεστούνη σε όλες τις ποικίλες μεταμορφώσεις του, στην Αθήνα αλλά και σε επαρχιακά παλκοσένικα. Πάντα ακριβής, επαγγελματικά άψογος, κυρίαρχος των μέσων του. προικισμένος με μια περσόνα Μπάστερ Κίτον, χορεύει, τραγουδά, διανύει τον δρόμο από το μελό στην εξτραβαγκάντσα και το γκροτέσκο με την άνεση αναπνοής, ενώ συγχρόνως με το ευέλικτο, λιπόσαρκο σώμα του συγκροτεί κώδικες της μεγάλης θεατρικής γλώσσας όλων των εποχών. Γνωρίζει την κομέντια ντελ άρτε, τον Μολιέρο, το ρωσικό θέατρο και τον λαϊκό Ντάριο Φο.

   Φέτος στο θεατράκι «Στούντιο Κυψέλης» αποπειράται μια ενδιαφέρουσα σύνθεση με δυο εκτενή μονόπρακτα. Το πρώτο γραμμένο από την Τούλα Μπούτου με τον τίτλο «Το τελευταίο τρένο» είναι η συνάντηση δυο συνανθρώπων μας, ενός μοναχικού και ενός θύματος της κοινωνικής βίας. Ο μοναχικός άντρας, που αισθάνεται περιττός, απορριμμένος, ματαιωμένος, καταθλιπτικός στα πρόθυρα της εξόδου από τον βίο που τον έχει απαξιώσει, προσφέρει στέγη και προστασία σε μια γυναίκα έρμαιο στα χέρια κάποιων εμπόρων λευκής σάρκας και ναρκωτικών.

   Οι δυο αυτοί, για διαφορετικούς λόγους παρίες και αποσυνάγωγοι, βρίσκουν διαύλους επικοινωνίας, ανταμώνουν στην υπνώττουσα τρυφερότητά τους και αποφασίζουν να αρχίσουν μια νέα ζωή. Ρομαντισμός και μελόδραμα, θα πείτε. Ο Δεστούνης στον μοναχικό άντρα και η νεαρά Μαργαρίτα Μίλλερ στον ρόλο της πανικόβλητης παραστρατημένης, με τη σκηνοθετική οδηγία του πρώτου, έφτιαξαν ένα συμπαθητικό ντουέτο με σωστούς ρυθμούς, εσωτερική ζωή και αμοιβαία κατανόηση και βαθμιαία πορεία προς την περιοχή όπου η απελπισία μεταποιείται σε ελπίδα μέλλοντος και σωτηρία ψυχής. Στο δεύτερο μονόπρακτο, μονόλογο, ο Δεστούνης αξιοποιεί ένα κείμενο του πρόσφατα χαμένου καλού συγγραφέα και ηθοποιού Βασίλη Ανδρεόπουλου που το είχε γράψει ειδικά για τον Δεστούνη, αλλά δεν πρόλαβε να το χαρεί στη σκηνή. Στον μονόλογο ο ηθοποιός υποδύεται έναν «τελετάρχη» κηδειών που περιφερόμενος στην Αθήνα αναθυμάται τη ζέουσα κάποτε πόλη, την ανθρωπιά της, τη χαρά της δημιουργίας, το λαϊκό χιούμορ και την αλληλεγγύη. Τώρα κυκλοφορεί μέσα σε μια πόλη έρημη, νεκρή, σκοτωμένη και ουσιαστικά της ετοιμάζει την εκφορά.

  Ο Δεστούνης είχε την πίκρα και την απαισιοδοξία του προδομένου ανθρώπου που τον πληγώνει η Ελλάδα όπου κι αν ταξιδεύει.

    Ο Γιάννης Χριστόπουλος που χορογράφησε τα μονόπρακτα έπαιξε με χιούμορ ένα ρολάκι, ο Ζακ Ιακωβίδης πάντα εμπνευσμένος με τις μουσικές του γέφυρες και η Γιοβάννα Πρασίνου που οργάνωσε όψη και κοστούμια συμπληρώνουν την καλή δουλειά.

Το Τελευταίο Τρένο, Τα ρολόγια της ζωής μου